در این بخش، درباره اداوات مالی، بازار اسپات، مارجین تریدینگ، بازار اوراق مشتقه، قرارداهای آتی و پیشرو، قراردادهای فیوچرز پرپچوال، آپشن کانترکتها، بازار فارکس و توکنهای اهرمی صحبت میکنیم.
ادوات مالی (Financial Instrument) چیست؟
به عبارت ساده،تجهیزات مالی دارایی های قابل مذاکره است. نمونه ای از این موارد شامل پول ، فلزات گرانبها (مانند طلا یا پول) ، سندی است که مالکیت چیزی (مانند یک تجارت یا منبع)،حق ارسال یا دریافت پول و بسیاری دیگر را تأیید می کند. تجهیزات مالی می توانند بسیار پیچیده باشند،اما ایده اصلی این است که هر آنچه که هستند یا مأمورین را می توان رد و بدل کرد.
تجهیزات مالی بسته به روشهای مختلف طبقه بندی انواع مختلفی دارند.یکی از این طبقه بندی ها مبتنی بر نقش آنها در ابزارهای پول نقد یا مشتق است. همانطور که از نام آنها پیداست،دستگاه های مشتق ارزش خود را از چیز دیگری (مانند ارز دیجیتال) استخراج می کنند.تجهیزات مالی نیز با بدهی یا عدالت طبقه بندی می شوند.
اما ارز در کدام گروه است؟ روش های مختلفی برای انجام این کار وجود دارد و ارزهای دیجیتال می توانند در بیش از یک گروه ادغام شوند. ساده ترین طبقه بندی ارزها دارایی های دیجیتال است. با این حال ، پتانسیل ارزهای رمزنگاری شده در ساخت یک سیستم مالی و اقتصادی جدید است.
بنابراین،رمزهای عبور ارز یک دسته جدید از دارایی های دیجیتال است.علاوه بر این،با توسعه اکوسیستم،گروه های جدیدی ایجاد می شوند که امکان پذیر نخواهد بود. اولین نمونه های این امر را می توان با یک فضای مالی غیر متمرکز مشاهده کرد. برای اطلاعات بیشتر می توانید مقاله دیفای را بخوانید.
در آموزش ارز دیجیتال با ایران ماندگار همراه شوید.
بازار اسپات (Spot Market) یا نقدی چیست؟
بازار اسپات که بهنام بازار نقدی نیز شناخته میشود، جایی است که ادوات مالی با چیزی به نام «تحویل فوری» معامله میشوند. تحویل (Delivery) در این زمینه، یعنی تبادل ابزار مالی با پول نقد. این تعریف شاید غیرضروری به نظر برسد، اما بهتر است بدانید که در برخی از بازارها، تسویه حسابها سریعا توسط پول نقد انجام نمیگیرد. مثلا، در بازارهای آتی یا فیوچرز (Futures)، داراییها در تاریخی در آینده (هنگام انقضای قرارداد آتی) تحویل داده میشوند.
به زبان ساده، بازار اسپات جایی است که تریدها و معاملات بر اساس «قیمت فعلی» صورت میگیرد. از آنجایی که معاملهگران سریعا تسویه حساب میشوند، عموما از قیمت بازاری فعلی یک دارایی بهعنوان «قیمت اسپات» یاد میشود. در صورت علاقه مندی مقاله معاملات اسپات چیست را مطالعه کنید.
حالا اسپات در بازار ارز دیجیتال یعنی چه؟ چه کاری در اسپات مارکت بایننس میتوان انجام داد؟ در این بازار شما میتوانید کوینها را با یکدیگر معامله کنید. بنابراین، اگر مثلا مایل به تبادل بایننس کوین (BNB) با دلار بایننس (BUSD) هستید، باید وارد اسپات مارکت BNB/BUSD شده و در آنجا به معامله بپردازید. به همین ترتیب، برای تبادل BNB با بیت کوین، باید وارد بازار اسپات BNB/BTC شوید. به محض تکمیل سفارش، ترید و معامله ارز دیجیتال مورد نظر شما انجام گرفته و کوینها سریعا تبدیل خواهند شد. این روش، یکی از سادهترین راههای ترید ارزهای دیجیتال است که آموزش و یادگیری آن کمک شایانی به موفقیت شما در این بازار خواهد کرد.
آموزش مارجین تریدینگ (Margin Trading) در ترید ارزهای دیجیتال
مارجین چیست؟ مارجین تریدینگ یکی از روشهای معامله بهوسیله وجوه قرضی از یک شخص ثالث است. در حقیقت، معامله توسط مارجین نتایج (سود یا ضرر) را تقویت میکند. یک حساب مارجین دسترسی بیشتری به سرمایه را برای تریدرها فراهم کرده و برخی از ریسکهای طرف مقابل را از بین میبرد. چگونه؟ معاملهگران در مارجین تریدینگ با نگهداری سرمایه کمتر در صرافی ارز دیجیتال، قادر به معامله همان اندازه پوزیشن مشابه هستند.
در بحث معامله مارجین، اصطلاحات “Margin” و “leverage” را زیاد خواهید شنید. مارجین به مقدار تعهد سرمایه (آورده شخصی) شما اتلاق میشود. لوریج یا اهرم یعنی مقدار مورد نظر شما برای افزایش مارجین. بنابراین، اگر مثلا از لوریج 2x (دو برابر) استفاده کنید، یعنی پوزیشن شما دو برابر مقدار مارجینتان است. اگر از اهرم 4x استفاده کنید، پوزیشنی که باز میکنید 4 برابر ارزش مارجین شما ارزش دارد.
با این وجود، باید مراقب لیکوییدیشن (Liquidation) یا لیکوئید شدن حسابتان باشید. هرچه لوریج مورد استفاده بیشتر باشد، قیمت لیکوئیدیشن نیز به مقدار آورده شما نزدیکتر است. بنابراین در صورت لیکویید شدن، ریسک از دست دادن کل مارجینتان وجود دارد. پس پیش از شروع، مراقب خطرات بالای معامله مارجین باشید. در صورتی که معنای لیکوئید را نمیدانید، پیشنهاد میکنیم حتما مقاله لیکوئید چیست را مطالعه کنید.
مارجین تریدینگ در بازار سهام، کالا و فارکس و همچنین بازار ترید و معامله بیت کوین و ارز دیجیتال بهطور گسترده مورد استفاده قرار میگیرد. در حالت سنتیتر، وجوه مقروض توسط یک بروکر سرمایهگذاری تامین میشوند. در رابطه با رمز ارزها، این وجوه عموما توسط صرافی در ازای کارمزد فراهم میشوند. اما در برخی موارد، وجوه مقروض ممکن است مستقیما از طرف دیگر تریدرهای پلتفرم مربوطه مهیا شوند. این کار معمولا نرخ سودهای متفاوتی را بههمراه دارد، چراکه این نرخ توسط یک بازار آزاد تعیین میشود.
بازار مشتقات (Derivatives Market) ارز دیجیتال چیست؟
اوراق مشتقه داراییهای مالی هستند که ارزش آنها به چیز دیگری وابسته است. این چیز دیگر میتواند یک دارایی خاص یا سبدی از داراییها باشد. متداولترین انواع این داراییها سهام، اوراق قرضه، کالا، شاخصهای بازار یا رمز ارزها هستند.
خود محصول مشتقه اساسا یک قرارداد بین چندین نفر است. این محصول قیمتش را از دارایی خاصی میگیرد که بهعنوان بنچمارک استفاده میشود. حالا از هر دارایی هم که بهعنوان این معیار استفاده شود، مفهوم اصلی یعنی محصول مشتقه ارزش خود را از آن میگیرد. برخی از معروفترین مثالهای این دسته از محصولات قراردادهای آتی (Futures)، قراردادهای آپشن (Option) و سواپ (Swap) هستند.
به استناد برخی از تخمینها، بازار مشتقات یکی از بزرگترین بازارهای حال حاضر است. چرا؟ چون ابزارهای مشتقه بهصورت مجازی برای هر نوع محصول مالی (حتی خود مشتقات) قابل تولید هستند. بله، محصولات مشتقه را از خود مشتقات نیز میتوان ساخت. و دوباره مشتقات جدیدی از این مشتقات قابل تولید هستند و این امر همینطور ادامه خواهد یافت. آیا این امر شبیه به یک خانه پوشالی بهنظر میرسد که هر لحظه امکان ریختن آن وجود دارد؟ این اتفاق دور از انتظار نیست. برخی ادعا کردهاند که بازار مشتقات نقش بزرگی در بحران مالی سال 2008 داشته است.
قرارداد آتی (Futures) و پیشرو (Forward) چیست؟
قرارداد فیوچرز نوعی محصول مشتقه است که به تریدرها اجازه میدهد تا بر اساس قیمت آتی یک دارایی به سوداگری بپردازند. این قرارداد شامل توافقی میان طرفین معامله است تا یک تراکنش در تاریخی در آینده به نام «تاریخ انقصا یا سررسید (Expiry Date)» تسویه شود. همانطور که در بخش بازار مشتقات گفتیم، دارایی مربوط به این نوع قرارداد میتواند هرگونه دارایی باشد. از جمله معمولترین مثالهای این داراییها رمز ارزها، کالاها، سهام و اوراق قرضه هستند.
تاریخ انقضای یک قرارداد فیوچرز، آخرین روز فعالیت معاملاتی مربوط به آن قرارداد است. در پایان روز، قرارداد بر اساس آخرین قیمت معاملهشده منقضی میشود. تسویه حساب این نوع کانترکت نیز از پیش تعیین شده است و میتوان به صورت نقدی یا تحویل فیزیکی انجام شود.
در هنگام تحویل فیزیکی، دارایی مربوطه مستقیما تبادل میشود. مثلا، بشکههای نفت تحویل داده میشوند. در هنگام تسویه حساب با پول نقد، دارایی مربوطه مستقیما تبادل نشده و تنها ارزش معادل آن (به صورت پول نقد یا ارز دیجیتال) تحویل داده میشود.
قرارداد آتی پرپچوال یا دائمی (Perpetual Futures) چیست؟
محصولات فیوچرز روشی عالی برای سوداگری روی قیمت دارایی برای معاملهگران هستند و جایگاه ویژهای در اموزش ترید کردن رمز ارزها دارند. با این وجود، اگر تریدرها مایل به ماندن در پوزیشن خود پس از تاریخ انقضا و سررسید باشند چه؟
راهحل، قرارداد آتی دائمی است. تفاوت اصلی این کانترکتها با یک قراداد آتی معمولی این است هیچگاه منقضی نمیشوند. بدین صورت، معاملهگران قادر به سوداگری روی قیمت یک دارای بدون نیاز به نگرانی نسبت به انقضای آن هستند. با این حال، این امر نیز خودش مشکلساز است. اگر قیمت قرارداد فیوچرز پرپچوال از قیمت دارایی مربوطه خود خیلی فاصله بگیرد چه؟ از آنجایی که هیچ تاریخ سررسیدی وجود ندارد، بازار آتی دائمی میتواند اختلاف عمده و مستمری با بازار اسپات داشته باشد.
به همین خاطر است که قراردادهای آتی پرپچوال شامل یک کارمزد فاندینگ (Funding Fee) هستند که بین تریدرها پرداخت میشود. فرض کنید قیمت ترید و معامله یک ارز دیجیتال در بازار فیوچرز دائمی، بالاتر از بازار اسپات باشد. در این حالت، فاندینگ ریت (یا نرخ تامین اعتبار) مثبت خواهد بود، به این معنا که پوزیشنهای لانگ (Long یا خرید) باید کارمزد فاندینگ را به پوزیشنهای شورت (Short یا فروش) پرداخت کنند. این امر خریداران را به فروش ترغیب میکند که در نتیجه، باعث کاهش قیمت قرارداد و نزدیک کردن آن به قیمت اسپات میشود. در حالت دیگر، با کمتر شدن قیمت در بازار آتی دائمی نسبت به بازار اسپات، فاندینگ ریت منفی شده و این بار، شورتها کارمزد را به لانگها پرداخت کرده تا مشوقی برای افزایش قیمت قرارداد ایجاد شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه مقاله فاندینگ ریت چیست را مطالعه کنید.
به طور خلاصه، اگر فاندینگ مثبت باشد، لانگها به شورتها کارمزد پرداخت میکنند و در صورت منفی شدن فاندینگ ریت، شورتها به لانگها کارمزد میدهند. قراردادهای فیوچرز پرپچوال بین تریدرهای بیت کوین و رمز ارزها محبوبیت فوقالعاده بالایی دارند.
آموزش قرارداد آپشن (Option) در ترید ارزهای دیجیتال
قرارداد آپشن یا اختیار معامله نوعی محصول مشتقه است که حق، نه الزام، خرید یا فروش یک دارایی را در آینده بر اساس قیمت مشخص به تریدرها میدهد. تفاوت اصلی بین قرارداد فیوچرز و آپشن این است که معاملهگران موظف به تسویه حساب کانترکت اختیار معامله خود نیستند. در هنگام خرید یک قرارداد آپشن، تریدرها بر اساس حرکت قیمت در یک جهت به سوداگری میپردازند.
دو نوع قرارداد اختیار معامله وجود دارد: کال آپشن (Call Option) یا اختیار خرید و پوت آپشن (Put Option) یا اختیار فروش. کال آپشن روی افزایش قیمت شرط میبند و پوت آپشن روی کاهش قیمت. قراردادهای اختیار معامله نیز همانند دیگر محصولات مشتقه، بر طیف متنوعی از داراییهای مالی نظیر شاخصهای بازار، کالاها، سهام، رمز ارزها و دیگر موارد مبتنی هستند.
آپشن کانترکتها میتوانند استراتژیهای فوقالعاده پیچیده معاملاتی و روشهای مدیریت ریسک نظیر هجینگ (Hedging) یا پوشش ریسک را به همراه داشته باشند. در حوزه رمز ارزها، قرارداد آپشن سودمندترین ابزار برای ماینرهایی است که خواهان ایجاد پوشش ریسک برای داراییهای رمز ارزی خود هستند. با این روش، ماینرها در برابر رویدادهای دارای تاثیر مخرب بر ارزش وجوه خود محافظت خواهند شد.
بازار بورس خارجی یا همان فارکس (Forex) چیست؟
بازار بورس خارجی (Foreign Exchange Market) یا فارکس جایی است که معاملهگران به تبادل ارز کشورها با یکدیگر میپردازند. در اصل، بازار فارکس جایی است که نرخ تبدیل ارزهای سراسر جهان را تعیین میکند.
شاید گاهی اوقات ارزها را داراییهای «پناهگاه امن» فرض کنید. حتی عبارت «استیبل کوین» هم باید از نظر تئوری به معنای دارایی باشد که به گونهای از نوسان قیمت در امان است. با این وجود، با اینکه این امر تا حدودی درست است، اما ارزها هم میتوانند دچار تغییرات قابلتوجه بازار شوند. چطور ممکن است؟ باید بگوییم که ارزش ارزها نیز توسط عرضه و تقاضای آنها تعیین میشود. علاوه بر این، ارزها میتوانند تحت تاثیر تورم یا دیگر نیروهای بازار مربوط به سرمایه گذاری و ترید جهانی و عوامل ژئوپولتیک قرار گیرند.
اما بازار فارکس چگونه کار میکند؟ جفت ارزها توسط بانکهای سرمایهگذاری، بانکهای مرکزی، شرکتهای تجاری، بنگاههای سرمایهگذاری، صندوقهای پوشش ریسک و تریدرهای خرد فارکس معامله میشوند. بازار فارکس همچنین امکان تبدیل ارزهای جهانی برای تسویه حسابهای تجاری بینالمللی را فراهم میکند.
معاملهگران فارکس از استراتژیهای تریدینگ مختلفی مانند اسکالپینگ (Scalping) دارای لوریج برای افزایش بازده خود استفاه میکنند. در بخشهای بعدی این استراتژی را بیشتر توضیح خواهیم داد. بازار فارکس یکی از بلوکهای اصلی اقتصاد جهانی مدرنی است که امروزه آن را میشناسیم. در واقع، بازار فارکس بزرگترین و لیکوییدترین بازار مالی در جهان است.
توکن لوریجشده یا اهرمی (Leveraged Token) چیست؟
توکنهای لوریجشده داراییهای قابل معامله و ترید هستند که بدون نیاز به مدیریت یک پوزیشن اهرمی، برای قیمت یک ارز دیجیتال لوریج ایجاد میکنند. این یعنی دیگر نگران مارجین، وثیقه، فاندینگ ریت و لیکوییدیشن نخواهید بود.
توکنهای اهرمی از جمله محصولات مالی خلاقانهای هستند که به لطف قدرت بلاک چین پا به بازار گذاشتهاند. توکنهای لوریجشده ابتدا توسط صرافی اوراق مشتقه FTX معرفی شدند، اما از آن زمان تا کنون، پیادهسازیهای جایگزین مختلفی را شاهد بودهاند. با این حال، ایده اصلی پشت این نوع توکنها یکسان است؛ توکنیزه کردن پوزیشنهای اهرمی باز. یعنی چه؟
توکنهای اهرمی نماینده پوزیشنهای قرارداد آتی پرپچوال در شکل و حالت توکنیزهشده هستند. صحبتهای بخش «ساخت اوراق مشتقه از دیگر مشتقات» را که به یاد دارید؟ بهخاطر نشات گرفتن ارزش توکنهای لوریجشده از پوزیشنهای فیوچرز، این نوع ارزها یکی از مثالهای اولیه این بخش هستند. توکنهای دارای اهرم راه خوبی برای داشتن لوریج روی یک رمز ارز هستند.
انواع سفارش گذاری
در بازارهای ارز دیجیتال و سنتی، چند نوع سفارش خرید و فروش داریم که هر کدام کارکردهای متفاوتی دارند. از جمله این سفارشها شامل موارد زیر هستند:
- مارکت (Market)
- لیمیت (Limit)
- استاپ لیمیت (Stop-limit)
- OCO
